(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

అరణ్యపర్వ - అధ్యాయ 116

॥ శ్రీః ॥
3.116. అధ్యాయః 116
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Topics
అకృతవ్రణఏన మునినా యుధిష్ఠిరంప్తి పరశురామచరిత్రకీర్తనారంభః ॥ 1 ॥ ఋచీకేన భృగుసుతేన దివ్యాశ్వసహస్రశుల్కదానేన గాధికన్యాపరిణయనం ॥ 2 ॥ గాధిసుతయా సత్యవత్యా భూగుప్రసాదాజ్జమదగ్నినామకతవయోత్పాదనం ॥ 3 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Text

వైశంపాయన ఉవాచ। 3-116-0x(2081)(20481)
స తత్ర తాముషిత్వైకాం రజనీం పృథివీపతిః।
తాపసానాం పరం చక్రే సత్కారం భ్రాతృభిః సహ ॥ 3-116-1(20482)
లోమశస్తస్య తాన్సర్వానాచఖ్యౌ తత్ర తాపసాన్।
భృగూనంగిరసశ్చైవ వసిష్ఠానథ కాశ్యపాన్ ॥ 3-116-2(20483)
తాన్సమేత్య సా రాజర్షిరభివాద్య కృతాంజలిః।
రామస్యానుచరం వీరమపృచ్ఛదకృతవ్రణం ॥ 3-116-3(20484)
కదా ను రామో భగవాంస్తాపసో దర్శయిష్యతి।
తమహం తపసా యుక్తం ద్రష్టుమిచ్ఛామి భార్గవం ॥ 3-116-4(20485)
అకృతవ్రణ ఉవాచ। 3-116-5x(2082)
ఆయానేవాసి విదితో రామస్య విదితాత్మనః।
ప్రీతిస్త్వయి చ రామస్య క్షిప్రం త్వాం దర్శయిష్యతి ॥ 3-116-5(20486)
చతుర్దశీమష్టమీం చ రామం పశ్యంతి తాపసాః।
అస్యాం రాత్ర్యాం వ్యతీతాయాం భవిత్రీ శ్వశ్చతుర్దశీ ॥ 3-116-6(20487)
`తతో ద్రక్ష్యసి రామం త్వం కృష్ణాజినజటాధరం'। 3-116-7(20488)
యుధిష్ఠిర ఉవాచ।
భవాననుగతో రామం జామదగ్న్యం మహాబలం।
ప్రత్యక్షదర్శీ సర్వస్య పూర్వవృత్తస్య కర్మణః ॥ 3-116-7x(2083)
స భవాన్కథయత్వద్య యథా రామేణ నిర్జితాః।
ఆహవే క్షత్రియాః సర్వే కథం కేన చ హేతునా ॥ 3-116-8(20489)
అకృతవ్రణ ఉవాచ। 3-116-9x(2084)
[హంత తే కథయిష్యామి మహదాఖ్యానముత్తమం।
భృగూణాం రాజశార్దూల వంశే జాతస్య భారత ॥ 3-116-9(20490)
రామస్య జామదగ్న్యస్య చరితం దేవసంమితం।
హైహయాధిపతేశ్చైవ కార్తవీర్యస్ భారత ॥ 3-116-10(20491)
రామేణ చార్జునో నామ హైహయాధిపతిర్హతిః।
తస్య బాహుశతాన్యాసంస్త్రీణి సప్త చ పాండవ ॥ 3-116-11(20492)
దత్తాత్రేయప్రసాదేన విమానం కాంచనం తథా।
ఐశ్వర్యం సర్వభూతేషు పృథివ్యాం పృథివీపతే ॥ 3-116-12(20493)
అవ్ఘాహతగతిశ్చైవ రథస్తస్య మహాత్మనః।
రథేన తేన తు సదావరదానేన వీర్యవాన్ ॥ 3-116-13(20494)
మమర్ద దేవాన్యక్షాంశ్చ ఋషీంశ్చైవ సమంతతః।
భూతాంశ్చైవ స సర్వాంస్తు పీడయామాస సర్వతః ॥ 3-116-14(20495)
తతో దేవాః సమేత్యాహుర్ఋషయశ్చ మహావ్రతాః।
దేవదేవం సురారిఘ్నం విష్ణుం సత్యపరాక్రమం।
భగవన్భూతరార్థమర్జునం జహి వై ప్రభో ॥ 3-116-15(20496)
విమానేన చ దివ్యేన హైహయాధిపతిః ప్రభుః।
శచీసహాయం క్రీడంతం ధర్షయామాస వాసవం ॥ 3-116-16(20497)
తతస్తు భగవాందేవః శక్రేణ సహితస్తదా।
కార్తవీర్యవినాశార్థం మంత్రయామాస భారత ॥ 3-116-17(20498)
యత్తద్భూతహితం కార్యం సురేంద్రేణ నివేదితం।
సంప్రతిశ్రుత్య తత్సర్వం భగవాఁల్లోకపూజితః।
జగామ బదరీం రంయాం స్వమేవాశ్రమమండలం ॥ 3-116-18(20499)
ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు పృథివ్యాం పృథివీపతిః।]
కాన్యకుబ్జే మహానాసీత్పార్థివః సుమహాబలః।
గాధీతి విశ్రుతో లోకే వనవాసం జగామ హ ॥ 3-116-19(20500)
వనే తు తస్య వసతః కన్యా జజ్ఞేఽప్సరఃసమా।
ఋచీకో భార్గవస్తాం చ వరయామాస భారత ॥ 3-116-20(20501)
తమువాచ తతో గాధిర్బ్రాహ్మణం సంశితవ్రతం।
ఉచితం నః కులే కించిత్పూర్వైర్యత్సంప్రవర్తితం ॥ 3-116-21(20502)
ఏకతః శ్యామకర్ణానాం పాండురాణాం తరస్వినాం।
సహస్రం వాజినాం శుక్లమితి విద్ధి ద్విజోత్తమ ॥ 3-116-22(20503)
న చాపి భగవాన్వాచ్యోదీయతామితి భార్గవ।
దేయా మే దుహితా చైవ త్వద్విధాయ మహాత్మనే ॥ 3-116-23(20504)
ఋచీక ఉవాచ। 3-116-24x(2085)
ఏకతః శ్యామకర్ణానాం పాండురాణాం తరస్వినాం।
దాస్యాంయశ్వసహస్రం తే మమ భార్యా సుతాఽస్తు తే ॥ 3-116-24(20505)
`గాధిరువాచ। 3-116-25x(2086)
దదాస్యశ్వసహస్రం మే తవ భార్యా సుతాఽస్తు మే' ॥ 3-116-25(20506)
అకృతవ్రణ ఉవాచ। 3-116-26x(2087)
స తథేతి ప్రతిజ్ఞాయ రాజన్వరుణమబ్రవీత్।
ఏకతః శ్యామకర్ణానాం పాండురాణాం తరస్వినాం।
సహస్రం వాజినామేకం శుల్కార్థం ప్రతిదీయతాం ॥ 3-116-26(20507)
తస్మై ప్రాదాత్సహస్రం వై వాజినాం వరుణస్తదా।
తదశ్వతీర్థం విఖ్యాతముత్థితా యత్ర తే హయాః ॥ 3-116-27(20508)
గంగాయాం కాన్యకుబ్జే వై దదౌ సత్యవతీం తదా।
తతో గాధిః సుతాం చాస్మై జన్యాశ్చాసన్సురాస్తదా ॥ 3-116-28(20509)
లబ్ధం హయసహస్రం తు తాం చ దృష్ట్వా దివౌకసః।
`విస్మయం పరమం జగ్ముస్తమేవ దివి సంస్తువన్' ॥ 3-116-29(20510)
ధర్మేణ లబ్ధ్వా తాం భార్యామృచీకో ద్విజసత్తమః।
యథాకామం యథాజోషం తయా రేమే సుమధ్యయా ॥ 3-116-30(20511)
తం వివాహే కృతేరాజన్సభార్యమవలోకకః।
ఆజగామ భృగుశ్రేష్ఠః పుత్రం దృష్ట్వా ననంద చ ॥ 3-116-31(20512)
భార్యాపతీ తమాసీనం భృగుం సురగణార్చితం।
అర్చిత్వా పర్యుపాసీనౌ ప్రాంజలీ తస్థతుస్తదా ॥ 3-116-32(20513)
తతః స్నుషాం స భగవాన్ప్రహృష్టో భృగురబ్రవీత్।
వరం వృణీష్వ సుభగే దాతా హ్యస్మి తవేప్సితం ॥ 3-116-33(20514)
సా వై ప్రసాదయాభాస తం గురుం పుత్రకారణాత్।
ఆత్మనశ్చైవ మాతుశ్చ ప్రసాదం చ చకార సః ॥ 3-116-34(20515)
భృగురువాచ। 3-116-35x(2088)
ఋతౌ త్వం చైవ మాతా చ స్నాతే పుంసవనాయ వై।
ఆలింగేతాం పృథగ్వృక్షౌ సాఽస్వత్థం త్వముదుంబరం ॥ 3-116-35(20516)
చరుద్వయమిదం భద్రే జనన్యాశ్చ తవైవ చ।
విశ్వమావర్తయిత్వా తు మయా యత్నేన సాధితం ॥ 3-116-36(20517)
ప్రాశితవ్యం ప్రయత్నేన తేత్యుక్త్వాఽదర్శనం గతః।
ఆలింగనే చరౌ చైవ చక్రతుస్తే విపర్యయం ॥ 3-116-37(20518)
తతః పున స భగవాన్కాలే బహుతిథే గతే।
దివ్యజ్ఞానాద్విదిత్వా తు భగవానాగతః పునః ॥ 3-116-38(20519)
అథోవాచ మహాతేజా భృగుః సత్యవతీం శ్నుషాం ॥ 3-116-39(20520)
ఉపయుక్తశ్చరుర్భద్రే వృక్షే చాలింగనం కృతం।
విపరీతేన తే సుభ్రూర్మాత్రా చైవాసి వంచితా ॥ 3-116-40(20521)
క్షత్రియో బ్రాహ్మణాచారో మాతుస్తవ సుతో మహాన్।
భవిష్యతి మహావీర్యః సాధూనాం మార్గమాస్థితః ॥ 3-116-41(20522)
తతః ప్రసాదయామాస శ్వశురం సా పునఃపునః।
న మే పుత్రో భవేదీదృక్కామం పౌత్రో భవేదితి ॥ 3-116-42(20523)
ఏవమస్త్వితి సా తేన పాండవ ప్రతినందితా।
క్రాలం ప్రతీక్షతీ గర్భం ధారయామాస యత్నతః ॥ 3-116-43(20524)
జమదగ్నిం తతః పుత్రం జజ్ఞే సా కాల ఆగతే।
తేజసా వర్చసా చైవ యుక్తం భార్గవనందనం ॥ 3-116-44(20525)
స వర్ధమానస్తేజస్వీ వేదస్యాధ్యయనేన చ।
బహూనృషీన్మహాతేజాః పాండవేయాత్యవర్తత ॥ 3-116-45(20526)
తం తు కృత్స్నో ధనుర్వేదః ప్రత్యభాద్భరతర్షభ।
చతుర్విధాని చాస్త్రాణి భాస్కరోపమవర్చసం ॥ 3-116-46(20527)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అరణ్యపర్వణి తీర్థయాత్రాపర్వణి షోడశాధికశతతమోఽధ్యాయః ॥ 116 ॥

Mahabharata - Vana Parva - Chapter Footnotes
3-116-4 తాపసాందర్శయిష్యతి। తేనైవాహంప్రసంగేనేతి ఝ. పాఠః ॥
3-116-5 ఆయాన్ ఆగచ్ఛన్ ॥
3-116-28 జన్యాః వరపక్షీయాః।
తతో గాధిః సుతాం తస్మై దదౌ కన్యాం నృపోత్తమేతి క. పాఠః ॥
3-116-29 లబ్ధ్వా హయసహస్రం తద్దేవానాం సన్నిధౌ తదేతి క. పాఠః ॥
3-116-31 అవలోకకః అవలోకనార్థీ ॥
3-116-36 విశ్వంవిరాటపురుషం ఆవర్తయిత్వాముహుర్ముహురనుసంధాయ ఏతయోశ్చర్వోర్భక్షణేన విశ్వస్రష్టృతుల్యౌ పుత్రౌ భవిష్యత ఇతి భావః ॥
3-116-37 తే ఉభే ప్రతి ఇత్యుక్త్వేతీకారలోపః సంధిర్వా ఆర్షః।
ఆలింగనే అశ్వత్థోదుంబరయోః ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.